📉 Tại Sao Vàng Sập Tuần Rồi Và Bạn Nên Làm Gì?

Tuần vừa rồi, vàng ghi nhận tuần giảm mạnh nhất trong 6 năm.

Vàng thế giới từ vùng đỉnh 5.600 USD/ounce hồi cuối tháng 1 lao xuống còn 4.490 USD/ounce — bốc hơi hơn 1.100 USD chỉ trong chưa đầy 2 tháng.

Ở trong nước còn "vui" hơn. Vàng SJC từ 183–184 triệu đồng/lượng đầu tuần rớt xuống 168–171 triệu cuối tuần — mất khoảng 12 triệu đồng/lượng trong một tuần. Riêng ngày 19/3 một mình đã bay 7,5 triệu đồng/lượng.

Không ngạc nhiên khi mình nhận được cả đống tin nhắn kiểu: “Tại sao chiến tranh mà vàng lại rớt?”, "Có nên mua không anh?", "Đây là đáy chưa?"

Thông thường, chúng ta có niềm tin là khi có chiến tranh thì vàng chắc chắn sẽ lên. Nhưng tuần rồi thể hiện một nghịch lý rất “bình thường” trong thị trường đầu tư.

Các chuyên gia đưa ra những lý do nghe rất thuyết phục:

Nghe cực kỳ hợp lý đúng không?

Vấn đề là những giải thích đó sẽ giúp được gì cho bạn trong tương lai?

Đây là phần quan trọng nhất.

Tất cả những phân tích trên đều là nhìn về phía sau — giải thích thứ đã xảy ra rồi. Và vấn đề là: biết tại sao vàng sập tuần này không giúp bạn biết vàng sẽ đi đâu tuần tới.

Những lý do đó chỉ rõ ràng sau khi giá đã thay đổi rồi. Trước đó không ai nhìn thấy chắc chắn. Nếu phân tích hậu kỳ thực sự có giá trị dự đoán, các quỹ đầu tư hàng tỉ đô đã giàu từ lâu — nhưng thực tế thì 90% quỹ vẫn thua chỉ số trong dài hạn.

Bạn không thể dùng những thông tin đó để quyết định lần tới, lỡ có chiến tranh nữa thì nên mua hay bán vàng.

Mình cũng không biết vàng sẽ đi đâu tiếp. Và bất kỳ ai nói chắc chắn về điều đó thì bạn nên nghi ngờ ngay.

Sự kiện này thể hiện rõ một điều: không ai có thể đảm bảo biết một loại tài sản sẽ phản ứng thế nào với một sự kiện cụ thể hết.

Như mình đã nói trong một newsletter trước, tin tức đa số là làm việc đầu tư của bạn “tan nát” hơn là có ích.

Vậy câu hỏi đúng không phải là "tại sao vàng sập?" hay “nên mua hay bán lúc này?” mà là "vàng thực ra là gì trong danh mục của mình?"

Người Việt mình có văn hóa giữ vàng từ rất lâu — bà ngoại giấu vàng dưới gối, ba mẹ cất vàng trong tủ, đám cưới tặng vàng. Với nhiều gia đình, vàng gần như là bản năng sinh tồn tài chính.

Điều đó không sai. Nhưng cần hiểu rõ vai trò của vàng để không kỳ vọng sai:

Nói đơn giản hơn: vàng giống cái dù — bạn không mua dù để chạy nhanh hơn, bạn mua để không ướt khi trời mưa. Trời có mưa suốt không? Không. Cho nên dù không phải lúc nào cũng cần — nhưng khi cần thì rất quan trọng.

Đây là câu hỏi thực tế hơn nhiều so với "có nên mua vàng lúc này không?"

Bạn nhớ công thức 100-110-120 mình đã nói trong số lộ trình đầu tư không? Vàng thuộc về phần "tài sản khác" — nằm trong phần phòng thủ của danh mục.

Trước khi mua thêm, bán ra, hay ngồi yên — hãy tự hỏi 3 câu:

Nếu bạn đầu tư dài hạn thì mình nghĩ không phải lo, từ từ nó cũng sẽ lên.

Nhưng nếu bạn đang lướt sóng thì tiếc là mình không trả lời được sắp tới giá vàng sẽ ra sao. Và không ai trả lời được đâu bạn. Bạn phải tự quyết định dựa vào hoàn cảnh thôi.

Nhân vụ vàng tuần này, mình muốn nói thêm một điều quan trọng hơn cả chuyện nên mua hay không mua vàng.

Đó là, đừng nghe theo mình (và bất kỳ ai khác) 100% (90% nghe theo mình chắc là con số chấp nhận được 😉).

Vì sao?

Vì bạn đang đọc newsletter của một người:

Vậy tại sao bạn vẫn nên đọc? Và đọc kiểu nào cho không hại bản thân?

Có một sự thật hơi khó nghe: người cho bạn lời khuyên đầu tư không phải là người chịu hậu quả thay bạn.

Nếu mình nói "hãy mua ETF VN30" và bạn mua xong thị trường giảm 20% — mình vẫn ngủ ngon, còn bạn thì trằn trọc.

Điều đó không có nghĩa lời khuyên của mình sai. Nhưng nó có nghĩa là bối cảnh của mỗi người hoàn toàn khác nhau — tuổi tác, thu nhập, mục tiêu, có nợ hay không, có thể ngủ ngon khi danh mục giảm 30% hay không. Mình không biết bất kỳ điều nào trong số đó về bạn.

Vậy nên, bạn hãy đọc và suy nghĩ thêm để có quyết định cho riêng mình.

Mình chỉ có thể giúp bạn phần kiến thức và kinh nghiệm thôi.

Đây không phải lười biếng hay thiếu thông minh — đây là cách não người hoạt động:

Thiên kiến quyền lực: Khi ai đó có vẻ "biết nhiều hơn", não tự động tăng độ tin cậy với họ — dù "trông có vẻ biết nhiều" và "thực sự biết nhiều" là hai thứ rất khác nhau.

Tâm lý bầy đàn: Thấy nhiều người làm thì làm theo cho an tâm. Nhưng trong đầu tư, đám đông thường sai ở những thời điểm quan trọng nhất — khi ai cũng đang mua hăng hái thường là lúc giá gần đỉnh, khi ai cũng hoảng loạn bán thường là gần đáy.

Não lười suy nghĩ: Tự suy nghĩ tốn sức hơn nghe người khác rồi làm theo. Nhưng với tiền của chính mình, đường tắt này thường đắt hơn nhiều so với thời gian bỏ ra để tự hiểu.

Mỗi khi nghe bất kỳ lời khuyên tài chính nào — từ mình, từ ai khác, từ bất cứ đâu:

1. Người này có lợi ích gì khi mình làm theo không? Môi giới hưởng hoa hồng. Người trong nhóm kín đôi khi đã vào lệnh trước. Không phải ai cũng có động cơ xấu — nhưng đây là câu hỏi phải hỏi đầu tiên.

2. Bối cảnh của họ có giống mình không? Người nghỉ hưu ở Canada với tài sản 2 triệu đô và bạn 25 tuổi ở Hà Nội vừa đi làm — lời khuyên tốt nhất cho 2 người này hoàn toàn khác nhau, dù cùng nói về một loại tài sản.

3. Họ có đang đặt tiền của chính họ vào đây không? Người thực sự tin vào điều họ nói thì họ tự làm trước.

Mình chia sẻ những gì mình tin là đúng và đã kiểm chứng qua nhiều năm — kể cả những năm thua lỗ. Nhưng mình không phải chuyên gia tài chính được cấp phép, không biết hoàn cảnh cụ thể của bạn, và cũng có thể sai.

Mục tiêu của newsletter này (và tất cả các kênh mình làm) không phải là để bạn làm theo mình. Mục tiêu là giúp bạn tự suy nghĩ tốt hơn về tiền của chính mình.

Nếu sau khi đọc xong bạn chỉ copy y chang những gì mình làm mà không hiểu tại sao — thì mình đã thất bại rồi.

Bạn có bao giờ thắc mắc giới SIÊU GIÀU có đặc điểm gì không? Không như chúng ta hay nghĩ đâu. Xem thử video này sẽ biết nhé.

❓Câu hỏi từ @Steve: Vợ mình vừa rồi vừa tuột mất cơ hội đầu tư vàng và vợ mình mang cảm giác tiếc nuối rất lớn trong một khoảng thời gian dài và ảnh hưởng đến tinh thần, không dứt ra được. Vợ mình luôn tự trách bản thân không theo dõi thị trường vì lúc đó tụi mình vừa có em bé, và trách luôn cả mình vì mình không đưa ra lời khuyên đầu tư vào vàng. Càng ngày mình thấy nỗi đau đó của vợ mình càng trầm trọng, vợ mình còn tự tính luôn trong trường hợp nếu mình đầu tư vào vàng thì mình đã kiếm được bao nhiêu tiền, cô ấy sẽ dùng số tiền đó như thế nào để tiền đẻ ra tiền.

Gia đình mình từ ngày giá vàng tăng thì cũng lục đục nhiều chuyện. Mình đã liên hệ chuyên gia tư vấn tâm lý cho vợ mình nhưng vợ mình vẫn chưa muốn gặp.

Một điều nguy hiểm hơn nữa là bây giờ vợ mình mang suy nghĩ luôn luôn muốn tìm mọi cách đầu tư kiếm tiền nhanh bằng cách lướt sóng. Mình sợ khi vợ mình có một số tiền lơn trong tay thì sẽ rất nguy hiểm.

💡Mình: Thật sự trường hợp này khá khó đó bạn.

Mình nghĩ cái này nó không hoàn toàn đến từ việc vợ bạn tiếc vì số tiền không kiếm được. Nó có thể đến từ việc vợ bạn cảm thấy không an tâm về tài chính gia đình, dẫn đến bất cứ mất mát nào đều thành to lớn.

Bạn thử làm mấy thứ này xem:

Về việc đi tư vấn tâm lý thì phải ngọt nhạt lâu thì mới được vì việc thừa nhận mình có vấn đề cần giúp đỡ đòi hỏi thời gian và sự hỗ trợ tinh thần khá lớn từ bạn.

Chúc bạn may mắn nhé 🙂.

❓Câu hỏi từ @Lea: Cho em hỏi là anh nghĩ sao nếu đầu tư vào một cổ phiếu để nhận cổ tức, rồi dùng cổ tức tái đầu tư lại vào ETF và quỹ mở?

💡Mình: Cũng được thôi.

Quan trọng là em xem thay vì bỏ tiền mua CP để có cổ tức thì tỉ suất từ cổ tức đó có bằng tỉ suất đầu tư cùng số tiền vào ETF và quỹ mở hay không (về dài hạn). Em sẽ biết nên chọn cái nào.

Còn nếu em muốn chắc ăn có cổ tức (chấp nhận tỉ suất thấp hơn) thì vẫn ok. Nó chỉ là sở thích cá nhân thôi, không có đúng hay sai gì.

👇
Nếu thấy newsletter này hay,
hãy chia sẻ cho bạn bè nhé 🥰

​
Nếu bạn chưa đăng ký nhận RichLife Notes hằng tuần.
Hãy dùng link này nhé.