🧭 Lộ Trình Đầu Tư Hoàn Chỉnh Cho Người Mới (Và Cả Kỷ Cựu)

Hãy tưởng tượng bạn đang cầm một cục tiền kha khá trong tay. Đầu óc cứ quay cuồng với đủ thứ suy nghĩ: “Mình nên mua vàng hay chứng khoán? Hay là nhảy vào Bitcoin, hoặc thậm chí là đầu tư vào bất động sản?”

Rồi khi đã xuống tiền, bạn nằm trằn trọc, lo lắng không biết quyết định của mình có đúng không. Lỡ mà lỗ nặng thì sao, hay là nên chuyển sang cái khác vì FOMO.

Đó chính là tình huống mà nhiều người mới bắt đầu với tài chính cá nhân và đầu tư thường gặp phải.

Nhưng đừng lo, trong newsletter này, mình sẽ chia sẻ với bạn một lộ trình hoàn chỉnh để xây dựng nền tảng vững chắc. Nó sẽ giúp bạn giải quyết hết những lo lắng đó và cảm thấy yên tâm gấp nghìn lần khi sử dụng tiền của mình.

Sẵn sàng cùng mình khám phá chưa? Chúng ta bắt đầu nhé!

Mình phải nói ngay từ đầu rằng, sai lầm lớn nhất mà hầu hết mọi người mắc phải khi bước chân vào thế giới đầu tư chính là việc họ không có một nền tảng tài chính cá nhân vững chắc.

Ý mình là gì?

Đó là khi bạn chưa quản lý chi tiêu một cách chặt chẽ, chưa có quỹ khẩn cấp để phòng thân, và thậm chí chưa đặt ra bất kỳ mục tiêu tài chính cụ thể nào cả.

Nếu bạn có một khoản tiền và ngay lập tức nghĩ đến việc phải đầu tư vào cái gì để sinh lời thật nhanh, thật nhiều, thì đây chính là điểm khởi đầu cho những sai lầm nối tiếp.

Để mình giải thích rõ hơn nhé. Mình thấy nhiều người đi đầu tư với tâm lý lo lắng triền miên: không biết lợi nhuận có đạt như mong đợi không, lỡ khoản đầu tư đó lỗ thì sao, hay đang ôm chứng khoán mà lại phân vân có nên nhảy sang mua vàng không.

Lý do sâu xa là vì họ chỉ tập trung vào phần ngọn – tức là việc đầu tư – trong khi phần gốc, quản lý tài chính cá nhân, vẫn còn lỏng lẻo.

Trong thế giới tài chính cá nhân và đầu tư, bước mang tiền đi đầu tư thực ra là bước cuối cùng. Thế mà nhiều người lại làm nó đầu tiên.

Điều này dẫn đến hàng loạt vấn đề:

Tin mình đi, mình đã nhận đủ loại câu hỏi và tư vấn cho đủ kiểu người để thấy rằng đây chính là vấn đề lớn nhất mà ai cũng gặp phải.

Vậy phải làm sao để khắc phục? Đó là xây dựng cái nền tảng vững chắc ấy. Và ngay bây giờ, mình sẽ chỉ dẫn bạn từng bước một.

Cả Trước, Trong, và Sau khi đầu tư luôn.

Hãy Xây Dựng Nền Tảng Tài Chính Cá Nhân Với 7 Bước Này

Mình thấy hơi buồn một chút vì ở Việt Nam, chúng ta ít được dạy về financial literacy – tức là kiến thức cơ bản về tài chính – từ khi còn trẻ. Trong khi đó, ở nước ngoài, đa số đã biết hết về lãi kép, cách quản lý chi tiêu, các tài khoản tránh thuế, các loại thuế phải đóng, và thậm chí là quỹ hưu trí từ sớm.

Mình thực sự hy vọng rằng qua những chia sẻ như thế này, mình có thể góp một phần nhỏ để nâng cao nhận thức về tài chính cho mọi người ở Việt Nam.

Quay lại với nền tảng nhé. Có 7 bước quan trọng mà bạn cần thực hiện trước khi nghĩ đến việc mang tiền đi đầu tư.

Mình đã nói rất chi tiết về 7 bước này trong 1 video của mình, từng chút một luôn ấy. Nếu bạn chưa xem, hãy thử ​xem nhé​.

Nhưng ở đây, mình sẽ tóm tắt nhanh để bạn nắm được ý chính.

Nếu không có mục tiêu, bạn sẽ chẳng làm được gì đâu.

Hãy tin mình đi, không có nó thì bạn thậm chí không biết bắt đầu đầu tư từ đâu. Lý do là vì bạn sẽ gặp khó khăn lớn trong việc xác định loại tài sản cần mua và mua bao nhiêu để đạt được mục tiêu đó.

Mình sẽ nói kỹ hơn ở phần đầu tư bên dưới, nhưng tóm lại, hãy xác định rõ mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn của bạn.

Ví dụ, bạn có cần tiền để mua xe hay mua nhà trong 2 năm nữa không, hay sắp làm đám cưới, hay muốn đạt tự do tài chính ở tuổi 50, hoặc nghỉ hưu sớm ở tuổi 40?

Cái nào cũng được, miễn là nó đủ SMART: Specific (cụ thể), Measurable (có thể đo lường), Achievable (khả thi), Realistic (thực tế), và Time-bound (có thời hạn).

Theo một ​khảo sát​, chỉ có 29% người Mỹ xem lại ngân sách của họ trong vòng 30 ngày. Con số quá bé. Cho thấy việc quản lý chi tiêu không được xem trọng.

Có câu nói hay lắm: “Bạn không thể tối ưu hóa thứ mà bạn không đo đếm được.”

Nếu bạn không hiểu mình đang chi tiêu vào những gì, có hợp lý hay không, thì làm sao có thể cải thiện để dư ra tiền đầu tư phải không?

Ở bước này, mình có nói về nguyên tắc phân bổ chi tiêu 50-30-20 trong video, siêu quan trọng đấy, đừng bỏ qua nhé.

Nếu bạn đang thắc mắc về nguyên tắc này, click vào ​link video​ để xem thêm.

Mình đảm bảo rằng nếu bạn chưa theo dõi chi tiêu, thì kiểu gì cũng đang vung tay quá trán vào những thứ không mang lại giá trị thực sự cho cuộc sống.

Bước này sẽ giúp bạn tạo thêm tiền để đầu tư mà không cần phải tăng thu nhập ngay lập tức.

Khoan đã, đừng cảm thấy nhàm chán vì phần đầu tư chưa tới nhé. Những bước này quan trọng lắm, giống như xây móng nhà vậy. Mình hứa là sắp tới phần hấp dẫn rồi: mình sẽ chia sẻ về cách chọn tài sản nào, phân bổ danh mục ra sao, và dùng app đầu tư nào. Tiếp tục đọc đi!

Đây là việc xây dựng một hệ thống để tiền của bạn tự động di chuyển đến nơi cần thiết.

Ví dụ, mỗi khi lãnh lương, tiền sẽ tự động chuyển vào các tài khoản phù hợp để mua tài sản đầu tư, trả tiền nhà, điện nước, và những thứ khác.

Đây chính là bí quyết để làm cho tài chính cá nhân của bạn mạnh mẽ hơn gấp trăm lần.

Nếu bạn đang tự hỏi cần làm gì cụ thể mỗi khi nhận lương, hãy xem ​video này​ của mình nhé.

Trước khi nói về đầu tư, hãy trả hết nợ nần trước đã.

Đừng nghĩ đến việc đầu tư khi còn nợ treo lủng lẳng trên đầu nhé, vì nó sẽ làm mọi thứ phức tạp hơn.

Mình đã nhắc đi nhắc lại về cái này trong nhiều video rồi.

Một khi bạn có quỹ khẩn cấp vững chắc, việc đầu tư sẽ trở nên nhẹ nhàng và tự tin hơn rất nhiều.

Rất quan trọng là bạn cần có nguồn thu nhập ổn định bên ngoài việc đầu tư.

Nếu bạn phụ thuộc hoàn toàn vào lợi nhuận từ đầu tư để chi trả cho cuộc sống, thì nó sẽ gây ra vô vàn vấn đề về cả tài chính và tâm lý.

Đặc biệt, bạn sẽ khó mà cảm thấy thoải mái và yên tâm, vì kết quả đầu tư luôn lên xuống thất thường. Tim bạn sẽ nhảy múa theo bảng điện tử ấy, khổ sở lắm.

Xong rồi đấy! Đó chính là nền tảng tài chính cá nhân mà bạn cần hoàn thiện trước khi bắt đầu đầu tư. Hãy làm theo từng bước nhé.

Các Bước Thực Chiến Để Bạn Bắt Đầu

Okay, chúng ta đã xây xong nền tảng, giờ thì bước vào phần đầu tư thực sự. Đây là những bước mình sẽ làm.

Bạn đã đặt mục tiêu từ đầu rồi, giờ là lúc rà soát lại từng cái một và xác định số tiền bạn cần đạt được vào từng thời điểm cụ thể.

Đây sẽ là kim chỉ nam để bạn chọn tài sản và phân bổ danh mục sau này.

Nhờ vào bước hiểu thu nhập và chi tiêu, bạn đã biết hiện tại mình có tổng bao nhiêu tiền để đầu tư ban đầu, và mỗi tháng có thể đóng góp thêm bao nhiêu nữa.

Hai con số này cực kỳ cần thiết để đưa vào bảng tính toán sau này đấy.

Có rất nhiều loại tài sản đầu tư, mỗi loại phục vụ một mục tiêu khác nhau và có đặc tính riêng.

Dưới đây là bảng tổng hợp các loại tài sản phổ biến nhé.

Nếu bạn muốn nghe mình phân tích chi tiết bảng này, hãy xem ​video​.

Việc chọn loại tài sản và phân bổ tiền vào từng loại thực ra là một nghệ thuật chứ không phải phép toán chính xác, vì mỗi người có khẩu vị rủi ro và sở thích khác nhau.

Tuy nhiên, có một công thức nền tảng để bạn bắt đầu, đó là Công Thức 100-110-120.

Đây là cách dùng nó.

Trong bảng trên, bạn sẽ thấy chủ yếu có hai nhóm tài sản chính: Chứng Khoán và Các Loại Khác.

Lý do là chứng khoán nên chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục của bạn, đặc biệt nếu bạn là người mới, vì nó dễ hiểu, có lịch sử lâu đời, và dễ đầu tư.

Còn các loại khác có thể bao gồm vàng, trái phiếu, tiền mặt, tiết kiệm, như đã nói trong bảng trên.

Cách phân bổ như sau:

Ví dụ, giả sử bạn 35 tuổi và có khẩu vị rủi ro cao, bạn chọn cột Rủi Ro với hệ số 120.

Tỷ lệ chứng khoán sẽ là 120 - 35 = 85%, và các tài sản khác chiếm 15%.

Đơn giản vậy thôi. Tất nhiên, đây không phải quy tắc cứng nhắc, chỉ là nền tảng để bạn suy nghĩ và điều chỉnh theo mục tiêu của mình.

Bây giờ, bạn đã có

Hãy bỏ tất cả vào một bảng tính lãi kép với đóng góp định kỳ (compound interest with contribution) để xem liệu bạn có đạt được số tiền mong muốn sau một khoảng thời gian không.

Mình đưa ví dụ một bảng tính bên dưới nhé.

Bảng này khá đơn giản để tạo, bạn tự làm được dễ dàng.

Nếu bạn muốn nhận file mẫu, hãy cho mình biết trong ​link này​. Khi nào mình hoàn chỉnh sẽ gửi bạn sau.

Nghệ thuật ở đây là bạn sẽ thử thay đổi các con số qua lại – như số tiền khởi đầu, đóng góp định kỳ, thời gian – để đảm bảo đạt mục tiêu. Đây là quá trình thử và sai, nhưng có sai thì mới tiến bộ. Hãy tự làm để nắm chắc nhé.

Đây là phần tốn nhiều thời gian và công sức nhất.

Với mỗi loại tài sản, bạn cần chọn sản phẩm đầu tư phù hợp.

Ví dụ, nếu muốn đầu tư vào ETF VN30 ở Việt Nam hoặc S&P500 ở nước ngoài, thì chọn mã ETF nào tốt nhất.

Hoặc nếu chọn quỹ mở, thì quỹ nào ổn với bạn.

Khi chọn ETF hoặc quỹ mở, hãy ưu tiên những cái:

Một số lưu ý từ mình:

Bước này quan trọng lắm, hãy bỏ thời gian tìm hiểu.

Nói thật nhé, đừng đi hỏi lòng vòng để copy theo người khác, vì cái phù hợp với họ chưa chắc hợp với bạn. Tự làm bài tập thì mới an tâm được.

Giờ thì bạn đã có hết, chỉ cần chọn nền tảng nào để đầu tư.

Mình luôn khuyên dùng các app top và chính thống, có bảo hiểm, đảm bảo đàng hoàng.

Hầu hết ngân hàng lớn đều có app đầu tư, bạn có thể dùng chúng. Không thì search “Top Investing App In [quốc gia bạn đang ở]” là ra.

Tiêu chí của mình:

Đấy! Vậy là bạn gần xong rồi. Chỉ cần tạo tài khoản, nạp tiền, và đầu tư đều đặn thôi.

Những Bước Để Giữ Tâm Lý Ổn Định Và Cảm Thấy Yên Tâm Hơn Bao Giờ Hết

Sau khi đã làm hết các bước trên, nghĩa là bạn đã có kế hoạch đầu tư cụ thể rồi nhé. Bây giờ, cần làm gì để duy trì sự ổn định, nhẹ nhàng và thoải mái về tâm lý? Đây là những bước vô cùng cần thiết mà mình muốn chia sẻ.

Hãy theo dõi tài sản ròng của bạn, vì đó mới là thước đo thực sự cho sự giàu có về tài chính, chứ không phải nhà cửa hay xe cộ.

Công thức đơn giản:

Tài sản ròng = Tổng tài sản - Tổng nợ

Theo dõi ít nhất 6 tháng một lần nhé.

Khi thấy con số tăng dần, bạn sẽ cảm thấy phê lắm, yên tâm hẳn.

Nếu bạn quan tâm, hãy để lại yêu cầu ​ở đây​ – mình sẽ làm một template và chia sẻ cho bạn sau.

Hãy bơ đi những tin tức kiểu anh A chị B đầu tư thắng 50% chỉ sau một tuần, hay hàng xóm mua vàng tháng trước giờ kiếm 20%, hoặc các post khoe khoang trên mạng xã hội.

Và bỏ qua hết các hình thức làm giàu nhanh, hứa hẹn lãi suất cao hay cam kết thắng chắc.

Những thứ đó không tồn tại lâu dài đâu bạn ạ.

Hãy nhớ những điểm này:

Mình biết FOMO là có thật và khó mà bỏ qua, nhưng hãy tập dần đi, bạn sẽ thấy cuộc sống nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Mà nghĩ xem, tại sao bạn lại muốn giàu nhanh hơn nữa trong khi với kế hoạch trên, bạn đã đạt được mục tiêu tài chính rồi? Đúng không?

Nếu vẫn còn lăn tăn, thì chỉ có hai trường hợp: một là mục tiêu của bạn chưa phải là cái bạn thật sự muốn, hai là bạn đang tham quá – và cái này thường không mang lại kết quả tốt đâu. Xin lỗi phải nói thật lòng vậy.

Giờ thì việc bạn cần tập trung là đi làm, kiếm tiền để tăng số tiền đầu tư thôi.

Nhưng đi làm không chỉ vì tiền đâu, nó còn giúp bạn cảm thấy có giá trị hơn.

Đối với mình, đây là điều quan trọng, vì nó làm cho cuộc sống ý nghĩa hơn, thấy mình đang tạo ra giá trị cho xã hội. Đó chính là yếu tố giữ cho tinh thần chúng ta luôn tốt và an yên. Tin mình đi, bạn sẽ thấy khác biệt.

Cám ơn bạn đã kiên nhẫn đọc đến đây nhé! Đây chắc là bài viết dài nhất mình từng viết, và mình hy vọng nó mang lại giá trị thực sự cho bạn.

Nếu thấy hay, hãy chia sẻ bài này đến với người khác nhé.

Và nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy gửi cho mình qua ​form này​.

Hẹn gặp bạn trong các newsletter khác.

Chúc bạn có một cuộc sống giàu có hơn cả về vật chất lẫn tinh thần. 🚀

👇
Nếu thấy newsletter này hay,
hãy chia sẻ cho bạn bè nhé 🥰

​
Nếu bạn chưa đăng ký nhận RichLife Notes hằng tuần.
Hãy dùng link này nhé.