😅 Mình Tưởng Tiền Mua Được Hạnh Phúc

Mục tiêu là có tài sản 500 triệu trong 5 năm tới.

Có thể bạn cũng có các mục tiêu tương tư. Nhưng bạn có tự hỏi là tại sao bạn muốn có con số đó không?

Nhiều người, kể cả mình, từng tin một điều rất đơn giản. Lương tăng gấp đôi thì đời sẽ khác hẳn hoặc có số tiền vài tỷ thì cuộc sống sẽ khác.

Nghiên cứu tâm lý học lại nói ngược lại. Não người thích nghi với tiền nhanh đến mức đáng sợ. Lương tăng, nhà to hơn, ban đầu vui thật, nhưng chỉ vài tháng sau cảm giác đó tắt, và bạn quay lại đúng mức hạnh phúc như trước khi tăng lương. Trong dữ liệu gốc của nghiên cứu này, tăng thu nhập gấp khoảng 4 lần chỉ tạo ra hiệu ứng lên cảm xúc tích cực tương đương với việc hôm đó là cuối tuần, và chỉ bằng khoảng một phần ba so với việc bị ,ột cơn đau đầu ảnh hưởng tiêu cực đến cảm xúc.

Vậy nếu tiền không tự động dẫn tới hạnh phúc, phần còn lại đến từ đâu?

CN tuần rồi mình có ra một video về chủ đề liệu tiền có mua được hạnh phúc. Bản thân mình rất thích video đó. Nếu bạn chưa xem thì xem thử nhé.

Newsletter tuần này là nói tiếp câu chuyện của video đó.

Các nhà tâm lý học có một mô hình gọi là PERMA V, đúc kết từ việc nghiên cứu điều gì thật sự khiến người ta sống hạnh phúc lâu dài. Nó quan trọng vì đây là những thứ có tương quan mạnh nhất với hạnh phúc mà nghiên cứu tìm ra được. Tiền chỉ là công cụ để mua một phần trong số đó, không phải bản thân đích đến.

6 chữ cái đó là đại diện cho 6 nguyên liệu làm nên cuộc sống hạnh phúc:

Bạn để ý sẽ thấy không có chữ nào là nhiều tiền hơn. Vấn đề nằm ở chỗ hầu hết chúng ta đặt mục tiêu tài chính bằng con số thôi, rồi quên hỏi con số đó đang mua nguyên liệu nào trong sáu thứ ở trên.

Mình thấy biết về PERMA V đã hay rồi. Nhưng làm sao để áp dụng nó mới là thứ hấp dẫn hơn.

Cách làm khá đơn giản, chỉ cần bạn đăt câu hỏi này cho các mục tiêu trong cuộc sống của bạn là được, kể cả mục tiêu tài chính.

Tất nhiên, mỗi mục tiêu của bạn không cần thiết phải phục vụ hết cả 6 nguyên liệu đó. Chỉ cần nó phục vụ được càng nhiều càng tốt.

Mình thử làm với mục tiêu 500 triệu mình nói đầu email nhé.

P, cảm xúc tích cực. Nếu đạt được, cảm xúc tích cực của mình thay đổi ra sao? Mình sẽ không cảm thấy lo lắng khi mất việc, không nơm nớp lo sợ khi thị trường đi xuống nữa.

E, trạng thái đắm chìm. Nếu đạt được, trạng thái đắm chìm của mình thay đổi ra sao? Mình ngồi nghĩ mãi không ra câu trả lời nào. Tiết kiệm 500 triệu không làm mình đắm chìm vào cái gì cả. Mình bỏ qua nguyên liệu này.

R, mối quan hệ. Nếu đạt được, mối quan hệ của mình thay đổi ra sao? Có thể đưa vợ con đi một chuyến du lịch mà không phải tính toán, và không bao giờ phải vay ai khi nhà có việc gấp.

M, ý nghĩa. Nếu đạt được, ý nghĩa của mình thay đổi ra sao? Không còn phải nhận một công việc mình không thích chỉ vì sợ hết tiền.

A, thành tựu. Nếu đạt được, cảm giác thành tựu của mình thay đổi ra sao? Chứng minh được mình có thể làm một việc khó là đầu tư đều đặn và kiên trì suốt 5 năm, không bỏ giữa chừng như nhiều thứ khác.

V, sức khỏe thể chất. Nếu đạt được, sức khỏe thể chất của mình thay đổi ra sao? Ít đêm nằm tính nhẩm chi tiêu tháng sau hơn, ngủ ngon hơn.

Ghép lại, năm trong sáu chữ bật ra câu trả lời rõ ràng. Mục tiêu thật đằng sau con số 500 triệu là không còn lo lắng về tiền, có thể cho vợ con những trải nghiệm tốt, không phải làm công việc mình ghét vì tiền, chứng minh được sự kiên trì, và ngủ ngon hơn. Con số 500 triệu chỉ là cách đo cái đích đó, không phải bản thân cái đích.

Nếu bạn làm freelance hay tự kinh doanh, thu nhập không đều mỗi tháng, bài tập này còn quan trọng hơn, vì một con số thu nhập cứng nhắc thường không phản ánh đúng cái bạn thật sự cần, còn hỏi từng chữ như trên thì ai cũng làm được bất kể thu nhập ổn định hay không.

Có một kết quả khác có thể xảy ra khi làm bài tập này, và nó đáng chú ý hơn cả trường hợp của mình.

Nếu bạn hỏi hết cả sáu chữ mà không chữ nào bật ra câu trả lời cho bản thân, đó là một tín hiệu đáng để xem lại mục tiêu. Khả năng cao mục tiêu đó không phải của bạn.

Nó có thể là mục tiêu vay mượn. Vì thấy bạn bè ai cũng mua nhà. Vì thấy ai đó trên mạng khoe một lối sống nào đó. Não người có bản năng so sánh vị trí mình với người xung quanh, và bản năng đó rất giỏi giả làm mong muốn thật của chính mình.

Cách phân biệt khá đơn giản, dù không phải lúc nào cũng dễ chấp nhận. Mục tiêu thật thường có ít nhất một câu trả lời bật ra ngay, không cần nghĩ nhiều. Mục tiêu vay mượn thì câu trả lời nào cũng phải nặn, và thường xoay quanh việc người khác sẽ nhìn mình thế nào, chứ không phải mình sẽ cảm thấy gì.

Lấy một mục tiêu tài chính đang viết trên giấy hoặc trong đầu, rồi hỏi đúng một câu cho từng chữ P E R M A V. Quyết tâm làm bài tập này thì bạn sẽ có một bộ những mục tiêu khiến cuộc sống bạn yên tâm và hạnh phúc hơn.

Mình có dự định sẽ làm một cái công cụ cho các thành viên trong RichLife Community để giúp các bạn dễ dàng xác định đúng mục tiêu của bạn thân theo mô hình PERMA V đó. Mình nghĩ nó sẽ giúp ích rất nhiều 😁

Nguồn: princeton.edu

Đây là một vài thứ đang xảy ra trong tuần này (nếu bạn tò mò 😁).

Đây chính là video về bao nhiêu tiền thì sẽ có được cuộc sống hạnh phúc. Mình rất khuyến khích xem nếu bạn đang có sự vật lộn không nhỏ trong cuộc sống của mình.

❓Câu hỏi từ @Thái: Trong bài viết gần đây về việc so sánh giữa ETF và Quỹ Mở, Huy có nói tới cụm từ "Thị trường Việt Nam Không hiệu quả" so với thị trường Mỹ. Huy có thể giải thích chi tiết hơn khi nói "Không hiệu quả" có ý nghĩa gì không? Cám ơn nhiều!

💡Mình: Câu hỏi hay đó Thái ơi, cái này nhiều bạn hỏi mình 😄

"Thị trường hiệu quả" (efficient market) nghĩa là giá cổ phiếu lúc nào cũng phản ánh gần đúng giá trị thật của nó, vì có quá nhiều người đang phân tích, đang theo dõi, đang mua bán liên tục. Ở Mỹ, một cổ phiếu như Apple có hàng trăm quỹ lớn, hàng nghìn analyst chuyên nghiệp, và vô số retail investor cùng soi từng báo cáo tài chính mỗi ngày. Bất kỳ thông tin gì mới ra là giá điều chỉnh gần như ngay lập tức. Nên việc một fund manager tìm được cổ phiếu bị định giá sai để mua rẻ bán đắt hơn thị trường chung là cực kỳ khó. Đó là lý do vì sao ở Mỹ, 90% quỹ chủ động thua chỉ số sau 20 năm, mình từng nhắc con số này rồi.

Việt Nam thì khác.

Thị trường mình còn trẻ, số lượng analyst phủ sóng ít hơn nhiều so với Mỹ, nhiều cổ phiếu vừa và nhỏ gần như không ai nghiên cứu kỹ. Retail investor chiếm tỷ trọng giao dịch lớn, và tâm lý đám đông ảnh hưởng đến giá nhiều hơn là phân tích cơ bản. Nói cách khác, có những cổ phiếu đang bị định giá sai mà một quỹ chủ động giỏi, có team research tốt, vẫn có thể tìm ra và khai thác được.

Đó là lý do tại sao mình nói ở VN, quỹ mở hiện tại vẫn có cửa thắng ETF, còn ở Mỹ thì gần như không.

Nhưng mình cũng nói thẳng luôn, đây không phải lý do để nhảy vào chọn quỹ mở bừa bãi hay tự tin nghĩ mình chọn được quỹ thắng thị trường. Vì:

Một, không phải quỹ mở nào cũng đủ giỏi để khai thác được sự kém hiệu quả đó. Nhiều quỹ vẫn thua chỉ số, chỉ là tỷ lệ thắng cao hơn so với Mỹ thôi.

Hai, thị trường VN đang hiệu quả dần lên theo thời gian. Càng nhiều nhà đầu tư tổ chức tham gia, càng nhiều thông tin minh bạch hơn, thì khoảng trống để quỹ chủ động khai thác càng thu hẹp lại. Xu hướng dài hạn chắc chắn sẽ giống Mỹ, chỉ là chưa biết bao lâu nữa thôi.

Nên với mình, nếu bạn chọn ETF VN30 bây giờ thì vẫn hoàn toàn ổn, đơn giản, chi phí thấp, không cần đánh giá ai giỏi ai dở. Còn nếu bạn chọn quỹ mở thì phải chấp nhận research kỹ về quỹ đó, xem lịch sử hoạt động, phí quản lý, và hiểu rằng không có gì đảm bảo quỹ sẽ tiếp tục thắng trong tương lai chỉ vì quá khứ nó thắng.

Đáp án Đố Bạn: C. Không có số cố định. Không phải mục tiêu nào cũng cần phục vụ đủ cả sáu nguyên liệu PERMA V. Thậm chí, 0 cũng là thành công vì nó giúp bạn hiểu là mục tiêu đó không phải thật sự của bạn.

👇
Nếu thấy newsletter này hay,
hãy chia sẻ cho bạn bè nhé 🥰

​
Nếu bạn chưa đăng ký nhận RichLife Notes hằng tuần.
Hãy dùng link này nhé.