Trong số này

📏 Sập Thế Này Là Thường
💪 Workshop Trẻ Khỏe Đẹp
🧋 Trà Sữa Bị Thiết Quân Luật

ahahahaha. Có ace nào nhìn đâu cũng thấy màu đỏ không?

🌟 Điều Hay Tuần Này

2 tuần vừa rồi, nhóm cổ phiếu AI và chip bên Mỹ bốc hơi khoảng 5.000 tỷ USD. Ở nhà, VN-Index giảm 2 tuần liên tiếp, có phiên thủng luôn mốc 1.700 điểm.

Mấy ngày nay mình nhận được rất nhiều câu hỏi gần giống nhau: "Thị trường sập rồi, mình có nên dừng DCA không? Bao giờ nó mới về lại đỉnh? Nên làm gì khi thị trường vầy?"

Nếu bạn cũng đang có chung cảm giác đó thì bài này dành cho bạn 😉.

Mình lôi hết dữ liệu VN-Index từ năm 2000 tới giờ ra tính, để trả lời 2 câu:

  • ❓ Đợt giảm này có thật sự "dữ" không?

  • ❓ Làm sao để mau về bờ nếu đang lỗ?

📏 Đợt Giảm Này "Dữ" Cỡ Nào?

Trước khi vào số, mình giải thích nhanh 3 thuật ngữ hay gặp trên báo nha:

  • Drawdown (mức sụt giảm từ đỉnh): từ điểm cao nhất rơi xuống điểm thấp nhất sau đó bao nhiêu phần trăm

  • Điều chỉnh (correction): giảm từ 10% trở lên so với đỉnh

  • Thị trường gấu (bear market): giảm từ 20% trở lên

Giờ nhìn 16 năm gần nhất của VN-Index (2010 đến 2025):

  • Trung bình mỗi năm VN-Index đều có lúc rơi 19% so với đỉnh trong năm

  • 12/16 năm có lúc giảm từ 10% trở lên. 6/16 năm có lúc giảm hơn 20%

  • Vậy mà 12/16 năm vẫn kết thúc có lời

Tức là năm nào mà không có một đợt "sập" mới là chuyện lạ 😅.

Bên Mỹ cũng y chang. Trong 41 năm, S&P 500 năm nào cũng có lúc rơi trung bình 14,3% so với đỉnh trong năm, nhưng 31 năm vẫn kết thúc có lời.

Còn năm 2026 thì sao?

  • 🔝 Đỉnh: 1.928 điểm, ngày 18/5

  • 🕳️ Đáy: 1.669 điểm, ngày 22/7, tức giảm 13,5%

  • 📍 Hiện tại: 1.725 điểm, thấp hơn đỉnh 10,5%

Khoan đã.

Tức là VN-Index bây giờ vẫn còn cao hơn đáy tháng 7. Đợt "sập" mà ai cũng nói tuần này còn nhẹ hơn đợt mùa hè, và nhẹ hơn mức giảm trung bình của một năm bình thường.

Cảm giác "dữ" chủ yếu đến từ tin bên Mỹ dồn dập và việc mình mở bảng điện ra coi mỗi ngày thôi.

🤔 "Bao Giờ Về Lại Đỉnh?" Là Câu Hỏi Sai

Khi thị trường đỏ, câu ai cũng hỏi là bao giờ VN-Index về lại 1.928.

Câu đó chỉ đúng với người bỏ hết tiền vào một lần, đúng ở đỉnh. Còn nếu bạn đang DCA (mỗi tháng bỏ vào một số tiền cố định, bất kể giá lên hay xuống), điểm hòa vốn của bạn là giá vốn bình quân, tức giá trung bình của tất cả các lần bạn đã mua.

Ví dụ đơn giản:

  • 1️⃣ Tháng 1 bạn mua 5 triệu ở mức 1.000 điểm

  • 2️⃣ Tháng 2 thị trường giảm, bạn mua thêm 5 triệu ở mức 800 điểm

  • 🎯 Giá vốn bình quân của bạn lúc này khoảng 889 điểm

Thị trường chỉ cần hồi lên 889 là bạn hết lỗ, khỏi cần về lại 1.000.

Mỗi tháng giá thấp kéo giá vốn của bạn xuống thêm một chút. Thị trường càng giảm lâu, điểm hòa vốn của bạn càng thấp.

Nghe thì lý thuyết vậy thôi. Giờ coi lịch sử VN-Index nói gì nha 👇

📊 Ba Lần Sập Lớn Nhất Của VN-Index

Mình giả sử có 2 người cùng mua đúng đỉnh của 3 lần sập lớn nhất:

  • 🅰️ Người A: bỏ hết tiền vào một lần, ngay tại đỉnh

  • 🅱️ Người B: bắt đầu DCA 5 triệu/tháng từ đúng đỉnh đó, đều đặn không ngừng

Mua đúng đỉnh

Rơi sâu nhất

Người A hòa vốn sau

Người B hết lỗ sau

Lúc A vừa hòa vốn, B đang lời

3/2007 (1.171 điểm)

80%

11 năm

2,5 năm

123%

4/2018 (1.204 điểm)

45%

3 năm

2,6 năm

30%

1/2022 (1.529 điểm)

40%

3,5 năm

1,6 năm

24%

Nhìn kỹ dòng 2007 nhé, vì nó là kịch bản tệ nhất lịch sử chứng khoán Việt Nam.

  • 😱 Người A mua ở 1.171 điểm, nhìn tài khoản rơi còn 1/5. Phải đợi tới tháng 3/2018 mới hòa vốn. 11 năm, đủ để con vô lớp 1 rồi lên cấp 3 😭

  • 🙂 Người B tới tháng 8/2009 đã hết lỗ. Lúc đó VN-Index mới 547 điểm, chưa bằng một nửa đỉnh cũ, và cả nước vẫn đang sợ chứng khoán

  • 💰 Tới năm 2018, người B bỏ vào tổng cộng 665 triệu và có gần 1,5 tỷ

Lý do là giá vốn bình quân của người B năm 2009 chỉ còn khoảng 500 điểm. Thị trường không cần về đỉnh, chỉ cần nhích lên khỏi đáy là đủ.

Người A bỏ hết tiền ngay từ đầu, còn người B bỏ vào từ từ. Mà cũng chính vì bỏ vào từ từ nên người B mua được nhiều nhất đúng lúc giá rẻ nhất.

❝

💡 Một chi tiết ít người để ý: VN-Index chỉ tính giá cổ phiếu, chưa cộng cổ tức tiền mặt. Nên người cầm quỹ hay ETF và nhận cổ tức thực tế còn lời hơn mấy con số ở trên.

🧮 Bạn Là Người Mua Ròng Hay Người Bán Ròng?

Thị trường giảm là tin tốt hay tin xấu tùy bạn đứng ở phía nào. Bạn tự tính 1 phút là ra:

Tổng tiền bạn sẽ còn bỏ vào trong 10 đến 20 năm tới ÷ Tiền đang có trong danh mục

  • 🟢 Kết quả lớn hơn 1: bạn là người mua ròng. Giá rẻ là đang giảm giá cho bạn

  • 🔴 Kết quả gần 0, hoặc bạn sắp rút tiền ra xài: bạn là người bán ròng. Thị trường giảm là rủi ro thật

Ví dụ Lan, 30 tuổi, danh mục đang có 200 triệu, mỗi tháng DCA 5 triệu. 20 năm tới Lan sẽ bỏ thêm 1,2 tỷ. Kết quả là 6.

Với Lan, vài năm thị trường đi ngang hay giảm chính là lúc Lan gom được nhiều hàng rẻ nhất cho cả hành trình.

Còn nếu bạn sắp nghỉ hưu và sắp phải rút tiền ra sống, thì cách phòng là để sẵn 1 đến 2 năm chi tiêu ở dạng tiền mặt hoặc trái phiếu. Lúc thị trường đỏ, bạn xài phần đó, khỏi phải bán cổ phiếu giá rẻ.

Đa số người đọc newsletter này đang ở phía Lan. Tức là đa số chúng ta đang lo lắng vì một thứ có lợi cho chính mình 🤭.

💬 Quay Lại Câu Hỏi Ban Đầu

  • 📏 Đợt giảm này có dữ không? Không. VN-Index đang thấp hơn đỉnh 10,5%, vẫn cao hơn đáy tháng 7, và nhẹ hơn mức giảm trung bình 19% của một năm bình thường

  • ⏳ Bao giờ hết lỗ? Nếu bạn DCA đều thì khỏi cần chờ về đỉnh. Ba lần sập lớn nhất lịch sử, người DCA từ đúng đỉnh hết lỗ sau 1,6 đến 2,6 năm, lúc VN-Index vẫn còn thấp hơn đỉnh cũ

  • 🛑 Có nên dừng DCA? Nếu bạn là người mua ròng, dừng lúc này là bỏ đúng những tháng mua rẻ nhất

Thị trường giảm là chuyện xảy ra gần như mỗi năm, người DCA chỉ cần đi tiếp. Còn khi nào VN-Index về lại 1.928 thì hỏi thầy bói chắc nhanh hơn hỏi mình 😆.

Nói thật là chủ đề "thị trường sập thì nên làm gì" mình đã viết mấy lần rồi, và câu trả lời thì vẫn vậy. Tuần này mình viết lại vì nhiều bạn hỏi quá. Nếu bạn đang lo lắng thì mong bài này cho bạn thêm chút dũng cảm để tiếp tục DCA.

Từ giờ trở đi, mình sẽ không viết thêm về chuyện thị trường sập nữa (trừ khi bong bóng AI bể tanh banh, mà cái đó mình cũng viết rồi luôn hahahaha). Mình muốn dành newsletter cho những góc nhìn mới hơn, kể cả những thứ chính mình cũng chưa biết và phải ngồi nghiên cứu mới ra. Nói cùng một thứ hoài nó cũng chán í.

Hi vọng bạn bình tĩnh và vững tay trên hành trình đầu tư của mình nhé 😉.

Nếu bạn có đứa bạn nào đang tính dừng DCA vì thấy bảng điện đỏ, forward email này cho nó nhé 🫠

❓ Đố Bạn

Từ năm 2007 đến 2009, VN-Index rơi khoảng 80% so với đỉnh. Từ đáy đó, thị trường phải tăng bao nhiêu % mới về lại đỉnh cũ?

Login or Subscribe to participate

Đáp án ở cuối email nhé.

🔥 Bạn Không Muốn Bỏ Lỡ

BẬN SẤP MẶT NÊN KHÔNG TẬP LUYỆN CHO SỨC KHỎE ĐƯỢC?

Nếu bạn muốn khỏe hơn, trẻ hơn, đẹp hơn mà bận tối mặt chả làm gì được thì hãy tham gia workshop này nhé. Chúng ta sẽ nói về kế hoạch tập luyện cho người siêu cấp bận rộn.

8PM, CN, 15/11 Giờ VN
Qua Zoom

🤫 Mình Đang Có Âm Mưu Gì?

  • 📈 Khóa Đầu Tư ETF, cả ở VN lẫn ở nước ngoài sẵn sàng. Mình đã soạn xong toàn bộ nội dung khóa ETF trong RLC. Chỉ còn chờ quay nữa thôi. Khóa này ghép với khóa Tài Chính A-Z và khóa Quỹ Mở đang có thì cực kỳ hợp luôn.

  • 📢 Ra mắt chương trình referral cho RLN. Từ giờ, khi bạn gửi link giới thiệu RLN cho bạn bè/người thân thì sẽ được RLN ghi nhận và tặng quà tương ứng với số người bạn giới thiệu được nhé. Hãy xem chi tiết thông tin ở cuối email này nha bạn. Nhớ dùng link của riêng bạn khi giới thiệu.

  • 🧋 Con nghiện trà sữa HEYTEA Lab. Mình dạo này bị ghiền uống trà sữa đó. Má ơi, ngon vãi linh hồn 🤤. Bà xã mình phải ban hành thiết quân luật để mình khỏi bị bụng bự, chứ không thì chắc chết 🤣.

  • 💪 Workshop sức khỏe và thể dục, mở cho tất cả mọi người. Chủ nhật tuần này, 15/11, lúc 8PM giờ VN, sẽ có một buổi workshop về sức khỏe như mình có nói ở trên á. Khách mời là huấn luyện viên kiêm chủ phòng tập ở TP.HCM, cũng là độc giả của RichLife Notes. Đọc newsletter số trước xong bạn ấy liên lạc, hai anh em nói chuyện thấy hợp nhau, thế là bạn ấy nhận làm workshop chỉ cách tập để trẻ, khỏe, đẹp. Bạn ấy còn đề nghị lên bài tập và theo dõi cho mình miễn phí nữa (nghe nói chưa từng làm free cho ai), dễ thương vô cùng 🥹. Sức khỏe là một trụ cột của RichLife, có tiền mà không có sức thì cũng chẳng xài được bao lâu. Workshop này mở cho tất cả độc giả RLN nên đăng ký nha.

📺 Video Của Tuần

Ai thích Iphone Duo thì giơ tay. Ai không thích thì giơ chân. Mình vừa có video giải thích tại sao không nên mua Duo lúc này. Và lý do thật sự mình sẽ không bao giờ mua.

😱 Bảng Tin FOMO

Mình làm mới bảng tin FOMO, giờ nó sẽ ít nói về tài chính hơn (vì đã nói ở những chỗ khác trong newsletter rồi. Mình thích nói về mấy cái lạ lạ, zui zui để nhẹ đầu 😁)

❝

👻
Hạ âm 18Hz làm người ta tưởng nhà có ma. Nhà bạn có ma, hoặc chỉ là cái máy giặt rung hơi mạnh.
Nguồn

❝

🤖
Robot Xiaomi làm ca 8 tiếng, con này làm rơi linh kiện thì con khác nhặt hộ. Văn phòng người còn chưa đoàn kết được vậy.
Nguồn

❝

🍗
Bác sĩ Thái Lan không dám ăn KFC khi trực vì sợ "lời nguyền" đông bệnh nhân. Chả lẽ bệnh nhân thích đùi gà bệnh viện?
Nguồn

❝

🌼
Hàng vạn người đổ lên Ba Vì săn dã quỳ, đường kẹt cứng. Màu vàng duy nhất thấy được là đèn xe.
Nguồn

❝

🦖
Godzilla vượt "Chị chị em em 3" dù có ít suất chiếu hơn. Một con thằn lằn đi một mình vẫn thắng cả hội chị em.
Nguồn

❝

💘
Lộ thêm clip 54 giây CEO Nvidia ôm ấp nữ "đối tác". Tin tào lao nhưng cái bảng tin FOMO giờ là dành cho mấy tin hài hài nhảm nhảm mà :))
Nguồn

⚡ Đọc Nhanh 1 Phút

🏠 Gọi điện làm sổ đỏ, cúp máy thì dính nợ
Công an Tuyên Quang cảnh báo chiêu mới: kẻ gian giả làm cán bộ địa chính, gọi điện "hướng dẫn thủ tục đất đai". Thật ra họ đang dụ nạn nhân bấm đăng ký vay tiền ngay trên app ngân hàng của chính mình, rồi bắt quét mặt, đặt căn cước lên điện thoại để "xác thực". Bước quét mặt đó chính là bước duyệt chuyển khoản. Cơ quan nhà nước không bao giờ làm thủ tục qua app ngân hàng của bạn. Vừa mất tiền vừa gánh nợ, lỗ kép kiểu này thì đến thầy bói cũng không lường được 🫠.

📩 Báo trừ tiền cũng bị trừ tiền
Từ tháng 9 đến tháng 11, nhiều ngân hàng lần lượt tăng phí SMS báo biến động số dư. Ví dụ ở OCB, từ 1/11 khách trả 15.000 đồng/tháng cho 20 tin đầu, từ tin thứ 21 thu thêm 700 đồng/tin. Tính ra một năm khoảng 180.000 đồng, chỉ để nghe điện thoại "ting ting". Trong khi app ngân hàng báo miễn phí y chang. Mình đang rất bực mình vì đang bị thông báo trừ tiền ở OCB dù đã đóng tài khoản từ nhiều năm trước, và phải ra chi nhánh để xử lý 😩. Mà không biết họ trừ tiền kiểu gì 🤣.

💸 Từ "thiên tài gương mặt" thành "thiên tài truy thu"
Nam idol Hàn Quốc Cha Eun Woo bị cơ quan thuế truy thu hơn 20 tỷ won, khoảng 356 tỷ đồng. Đây là mức truy thu kỷ lục với một nghệ sĩ Hàn. Anh phủ nhận cố ý trốn thuế, nhưng hợp đồng độc quyền đã bị chấm dứt và sự nghiệp đang lung lay. Kiếm tiền giỏi tới đâu mà thuế làm sai thì vẫn phải trả lại, kèm cả lãi phạt. Đẹp trai không giúp được gì trước cơ quan thuế đâu nha 🙃.

Nguồn: Soha, CafeF, CafeF

💹 Thị Trường Tuần Qua

🙋 Bạn Hỏi - Mình Trả Lời

❓ Câu hỏi từ @Thanh Vy: Công ty cho em chọn nhận thưởng tiền mặt, hoặc nhận cổ phiếu ESOP với giá ưu đãi nhưng bị khóa 2 năm mới được bán. Em nên chọn cái nào ạ?

💡 Mình: ESOP là chương trình cho nhân viên mua cổ phiếu công ty với giá ưu đãi. Nghe thì hấp dẫn, nhưng e để ý một chuyện: lương của e đã phụ thuộc vào công ty này rồi. Nhận thêm ESOP là e đặt luôn cả tài sản vào cùng một chỗ. Công ty làm ăn tốt thì e lời gấp đôi. Công ty gặp chuyện thì e có thể mất việc đúng lúc cổ phiếu cũng rớt, mà lại đang bị khóa, muốn bán cũng không được.

A không nói ESOP là xấu nhé, a vẫn nhận ESOP. Nếu giá ưu đãi thật sự rẻ và e tin vào công ty thì nhận một phần cũng được. Chỉ cần đừng để nó chiếm phần lớn tài sản của e. Còn nếu e chưa có quỹ khẩn cấp thì cầm tiền mặt chắc chắn ngủ ngon hơn 😉.

❓ Câu hỏi từ @Huy: Em mới ra trường, đang muốn mua xe máy điện trả góp 0% lãi suất. Không tốn đồng lãi nào thì cứ mua trả góp cho nhẹ đúng không anh?

💡 Mình: 0% lãi suất không có nghĩa là 0 đồng chi phí nha e. Nhiều gói trả góp 0% kèm phí chuyển đổi, phí hồ sơ, hoặc bắt mua bảo hiểm khoản vay. Có nơi còn không cho e hưởng giá giảm như khi trả thẳng. A lấy ví dụ: xe 40 triệu, góp 12 tháng 0%, nhưng tổng các khoản phí khoảng 7%, tức 2,8 triệu. Tính ra lãi thật e đang trả là khoảng 13 đến 14%/năm. Ngang ngửa vay ngân hàng luôn 😅.

Nên trước khi mua trả góp phải hiểu rõ: "Tổng cộng em phải trả bao nhiêu tiền?" rồi so với giá trả thẳng. Thêm nữa, trả góp chỉ nên dùng cho thứ thật sự cần, và tiền góp mỗi tháng không được ăn vào phần để dành. Còn trả góp để mua thứ mình chỉ "muốn" thì đó là chuyện của tương lai e phải gánh đó.

Nếu có thắc mắc gì thì đặt câu hỏi nhé. Mình sẽ trả lời trong các số tới.

Đáp án Đố Bạn: Đáp án là C. 100 triệu rơi 80% còn 20 triệu. Muốn quay lại 100 triệu thì phải gấp 5 lần, tức là tăng 400%. Giảm thì dễ mà leo lên thì cực lắm nha 😅.

Đây cũng là lý do người đang rút tiền ra sống sợ thị trường giảm hơn ai hết. Người ta gọi đó là rủi ro trình tự lợi nhuận (sequence of returns risk): thị trường lên xuống theo thứ tự nào sẽ quyết định bạn lời hay lỗ. Mỗi tháng rút tiền lúc thị trường đang ở đáy là bán chứng chỉ quỹ với giá rẻ nhất. Phần tiền còn lại nhỏ đi, nên phải tăng còn nhiều hơn 400% mới về lại số cũ. Mình tính thử thì thấy rõ: cùng 1 tỷ, mỗi tháng rút 10 triệu, thị trường giảm 20% rồi hồi lại đúng điểm cũ, vậy mà người rút tiền vẫn hụt khoảng 44 triệu so với lúc thị trường đi lên đều.

Người đang DCA thì ngược lại, mua đúng lúc giá rẻ. Thị trường giống y nhau mà kết quả hai người khác hẳn 😉.

Trên thang điểm từ 0 đến 10, bạn có khả năng giới thiệu RichLife Notes cho bạn bè, người thân không?

(0 = Không bao giờ | 10 = Chắc chắn)

Login or Subscribe to participate

👇
Nếu thấy newsletter này hay,
hãy chia sẻ cho bạn bè nhé 🥰

​
Nếu bạn chưa đăng ký nhận RichLife Notes hằng tuần.
Hãy dùng link này nhé.

Chúc Bạn Cuộc Sống Giàu Có Hơn Cả Về Vật Chất Và Tinh Thần

Reply

Avatar

or to participate