🚨 Đầu Tư Bằng AI Là Sai Lầm

Không khó để bắt gặp một lời mời gọi đầu tư lời khủng bằng AI kiểu như vầy đúng không?

Tháng 11 năm ngoái, công an tỉnh Khánh Hòa triệt phá một đường dây y hệt cái mình vừa mô tả. Nhóm này vận hành một hệ thống giả mạo tên "3COMMAS", nhái y hệt giao diện sàn giao dịch quốc tế thật, rồi quảng cáo một con "Bot Trade" thông minh, ứng dụng AI, sinh lời cố định 0,7% mỗi ngày cho gói đầu tư từ 2.000 đến 30.000 USDT. Nhà đầu tư nạp tiền, thấy số dư tăng đều trên app, đến lúc rút thì bị yêu cầu nộp thêm phí xác minh, rồi mất trắng. Hàng trăm người dính bẫy trước khi đường dây bị bắt.

Đây không phải vụ duy nhất. Công an tỉnh Quảng Ninh vừa ra cảnh báo cuối tháng 7 này, nói thẳng AI đang giúp kẻ lừa đảo tạo nội dung giả chân thực hơn, đổi phương thức tiếp cận liên tục, đánh lừa được cả người rành công nghệ. INTERPOL trong báo cáo 2026 gọi hẳn làn sóng này là "Agentic AI", tội phạm tài chính giờ dùng AI tạo cả video giả mạo tỷ phú, người nổi tiếng để kêu gọi đầu tư.

Lừa đảo bây giờ thiết kế các hệ thống để bạn tin rằng có một cỗ máy thông minh hơn, AI cao cấp hơn có thể giúp bạn kiếm tiền khủng.

Dùng máy tính và mô hình toán học để tự động ra quyết định giao dịch là chuyện của thế kỷ trước, không phải năm 2026 đâu nhé.

Renaissance Technologies ra đời năm 1982. D.E. Shaw thành lập năm 1988, dùng thuật toán để dò tìm bất thường trên thị trường tài chính toàn cầu. Đây là 2 trong số rất nhiều quant funds (quỹ đầu tư định lượng), là quỹ tài chính dùng mô hình toán học, máy tính và dữ liệu lớn để chọn mã mua bán tự động, nổi bật với ba đặc điểm cốt lõi là không dùng cảm xúc con người, tốc độ khớp lệnh cực nhanh và phụ thuộc hoàn toàn vào thuật toán.

Two Sigma thành lập năm 2001, dùng machine learning từ ngày đầu. Man Group ra mắt quỹ machine learning đầu tiên năm 2014, AQR Capital Management cũng bắt đầu dùng AI khoảng thời gian đó. Đến cuối 2019, thuật toán tự động đã đảm nhận phần lớn khối lượng giao dịch trên thị trường Mỹ, và gần như mọi quỹ đầu cơ lớn đều dùng phương pháp định lượng ở một mức độ nào đó.

Cái "công nghệ đột phá", “AI siêu việt” mà bot trong nhóm chat quảng cáo với bạn thực ra già hơn cả mình. 🤣

Đây là phần mình nghĩ quan trọng nhất, và cũng ít người giải thích rõ nhất.

Mọi lợi thế trong giao dịch đến từ việc nhìn ra một khoảng trống mà thị trường chưa định giá đúng. Vấn đề là khoảng trống đó chỉ tồn tại chừng nào còn ít người biết đến nó. Có một nghiên cứu đăng trên Journal of Finance năm 2016, hai tác giả McLean và Pontiff kiểm tra 97 tín hiệu giao dịch đã được chứng minh có khả năng dự đoán lợi nhuận cổ phiếu. Sau khi các tín hiệu này được công bố công khai trong nghiên cứu học thuật, hiệu quả của chúng giảm trung bình 58%. Không phải vì tín hiệu sai đi. Mà vì càng nhiều người biết và bắt đầu giao dịch theo nó, giá cả điều chỉnh nhanh đến mức khoảng trống đó tự đóng lại.

Đây chính là lý do Renaissance giữ bí mật tuyệt đối về cách vận hành suốt hơn 40 năm, và tại sao quỹ Medallion, quỹ định lượng hiệu quả nhất từng tồn tại với lợi nhuận gộp trung bình 71,8%/năm giai đoạn 1994 đến 2014, đã ngừng nhận tiền từ người ngoài từ năm 2005. Vì càng nhiều tiền và càng nhiều người tham gia dùng chung một chiến lược, cái lợi thế đó càng nhanh biến mất.

Vậy nên logic ngược lại cũng đúng. Một bot thật sự có lợi thế lớn sẽ muốn giữ càng ít người biết càng tốt, để nó còn tồn tại được lâu. Trong khi một bot lừa đảo lại cần càng nhiều người tham gia càng tốt, vì tiền của người vào sau chính là thứ trả "lợi nhuận" cho người vào trước, đúng mô hình Ponzi. Một nhóm liên tục mời gọi thêm thành viên mới không phải dấu hiệu bot đang tốt lên. Nó là dấu hiệu ngược lại hoàn toàn.

Với 40 năm kinh nghiệm và hàng trăm tỷ đô, nếu công thức "để AI tự trade là thắng" dễ như quảng cáo, giới quỹ chuyên nghiệp đã ăn đứt thị trường từ lâu. Thực tế lại không như vậy. Eurekahedge, đơn vị theo dõi hiệu suất quỹ đầu cơ, có chỉ số riêng cho các quỹ dùng AI để trade. Từ tháng 12/2009 đến tháng 7/2024, tức 15 năm, nhóm quỹ này chỉ đạt lợi nhuận trung bình 9,8%/năm, trong khi S&P 500 đạt 13,7%/năm.

Voleon, một quỹ machine learning khác cũng do dân D.E. Shaw cũ lập ra, từng được xem là hình mẫu AI đánh bại thị trường. Nhưng ngay khi Covid ập đến, quỹ này chao đảo, vì xu hướng thị trường và hành vi nhà đầu tư vốn ổn định hàng năm trời bỗng đảo chiều trong tích tắc, khiến mọi thứ máy vừa học được lập tức trở nên vô nghĩa. Máy học giỏi cỡ nào cũng học từ quá khứ, mà thị trường không hứa lặp lại quá khứ.

Mình làm ở ngân hàng nên ba cái quỹ này hiệu suất kia tăng lên giảm xuống qua các năm là bình thường. Để đánh bại thị trường là siêu siêu khó.

Để bạn hiểu là mấy con AI do các cty hay hội nhóm tạo ra thì cơ hội để kiếm lời ổn định là siêu hiếm.

Câu trả lời của mình nhàm chán, nhưng nhàm chán vì nó nên là như vậy.

DCA đều đặn vào tài sản tốt, ETF chỉ số, quỹ mở uy tín, và kéo dài trong nhiều năm. Không có bot nào, không có AI nào thay thế được việc đơn giản là bỏ tiền vào đều đặn rồi để thời gian làm việc.

Cái khó nhất không phải là tìm ra tài sản tốt để mua, mà là kiềm được lòng tham lúc thấy con số lợi nhuận được mời chào nhảy nhanh hơn tốc độ bàn thờ 😉.

Nguồn: tuoitre.vn, tinnhanhchungkhoan.vn, npr.org, onlinelibrary.wiley.com, biznews.com, ig.com, taichinhcanhanvietnam.vn

Nhiều bạn quản lý công ty thương mại than rằng tồn kho một chỗ, đơn hàng sỉ báo một chỗ khác, sổ sách kế toán tách riêng, cuối tháng đối chiếu tới khuya mà số vẫn lệch 😩

Vấn đề thường không phải vì chưa đủ chăm, mà vì mọi thứ đang bị quản lý rời rạc.

Sắp tới, Odoo tổ chức buổi Business Show với giải pháp dành riêng cho ngành Thương mại tại TP. HCM. Bạn sẽ có cơ hội xem trực tiếp Odoo, nền tảng gộp kho, bán hàng, CRM, kế toán và thương mại điện tử vào chung một chỗ, không cần chờ cuối tháng mới biết lời hay lỗ.

Miễn phí tham dự, chỗ có hạn nên đăng ký trước nhé.

Sẵn chủ đề AI thì đây là video mình nói về tại sao mình phải thay đổi danh mục đầu tư của mình để thích ứng với thời đại AI. Chắc chắn sẽ có ích rất nhiều cho bạn.

❓ Câu hỏi từ @Hà: em mới đi làm lương 12tr, nghe nói DCA vào ETF nhưng ko biết bắt đầu từ đâu, mua ở đâu uy tín vậy anh

💡 Mình: đơn giản lắm. Mở tài khoản chứng khoán ở mấy công ty lớn có tên tuổi, xong tìm mua chứng chỉ quỹ ETF VN30 hoặc VNDiamond ngay trên app luôn, không cần môi giới tư vấn gì cả.

App thì a thấy TCBS là ổn nhất vì cho phép mua cả quỹ mở và ETF, cộng với có thể tự động hóa đầu tư cho các tài khoản của techcom.

Mà thật ra cứ dùng các app của các ngân hàng lớn hay cty uy tín kiểu SSI, VNDirect là ok. Cái nào cũng tốt thôi.

❓ Câu hỏi từ @Minh Anh: hiện tại em đang để dành đều đặn 15tr thu nhập vào việc đầu tư hàng tháng. Hiện tại em đang đầu tư 3 mã ETF và 2 CCQ cổ phiếu có danh mục đa dạng. Việc đầu tư này đã kéo dài được 5 tháng. Câu hỏi của em là với số tiền nhỏ như vậy hàng tháng, dồn vào 1 nơi (vd 1 mã ETF VN30) tốt hơn hay chia nhỏ ra như hiện tại tốt hơn?

💡 Mình: Số tiền đó không hề nhỏ đâu e. Chúc mừng e vì đã có thể đầu tư nhiều vậy nhé.

Nhưng mà chia cho 5 mã, thật ra e đang tự làm khó mình. Mỗi mã chỉ nhận một khoản rất nhỏ, mà 3 ETF với 2 CCQ ở VN hiện tại phần lớn cũng overlap nhau khá nhiều cổ phiếu lớn rồi. A nghĩ dồn vào 2 đến 3 mã đại diện đủ đa dạng sẽ hiệu quả hơn về chi phí và dễ theo dõi hơn nhiều.

A không biết e đang đầu tư gì nên không nói thêm mã nào ok được. Nếu e muốn hỏi liệu các tài sản đó có tốt không thì a nghĩ tốt nhất là vô RichLife Community hén. Đáp án đều nằm ở đó 😉.

❓ Câu hỏi từ @Quân: mình xem qua nhiều video của kênh thì thấy thông tin là về dài hạn các công ty quỹ dần sẽ có hiệu quả thấp hơn ETF. Nếu đúng như vậy áp dụng vào thị trường Việt Nam hiện tại, việc tận dụng lợi thế của quỹ mở trong tương lai gần và sau này chuyển dịch dần sang ETF có phải là một chiến lược phù hợp hay không?

💡 Mình: đúng tinh thần đó luôn. Thị trường VN hiện vẫn chưa hiệu quả như Mỹ, ít phân tích, nhiều nhà đầu tư cá nhân, giá dễ lệch khỏi giá trị thật, nên quỹ mở giỏi vẫn có cửa thắng ETF trong giai đoạn này.

Sự thay đổi sẽ không diễn ra sớm đâu bạn. Không biết 10 năm nữa có đổi hay không luôn ấy chứ. Và việc thay đổi danh mục rất dễ dàng và nhanh nên khi nào cần thiết thì đổi phát một thôi.

Còn việc chọn quỹ mở nào tốt thì cái đó lại phụ thuộc rất nhiều vào nhiều thứ bạn đang có. Mình sẽ quảng cáo là trong RichLife Community có nguyên khóa học Đầu Tư Quỹ Mở để members tự chọn được quỹ mở phù hợp của mình luôn. Tham khảo thử nhé.

Đáp án Đố Bạn: D. Khoảng 25.500 USDT. Lãi kép 0,7% mỗi ngày suốt 365 ngày là (1,007)^365, tức gấp gần 12,76 lần, chứ không phải cộng dồn đơn giản 0,7% x 365 ngày như nhiều người hay tính nhầm. Con số nghe "nhỏ xíu" mỗi ngày nhưng qua cả năm lại phi lý đến mức không quỹ chuyên nghiệp nào trên thế giới đạt được, đó chính là dấu hiệu tố cáo rõ nhất.

👇
Nếu thấy newsletter này hay,
hãy chia sẻ cho bạn bè nhé 🥰

​
Nếu bạn chưa đăng ký nhận RichLife Notes hằng tuần.
Hãy dùng link này nhé.