🏖️Bao nhiêu tiền để tự do tài chính?

Vừa có một khảo sát cho thấy người Mỹ cần 1,2 triệu đô để nghỉ hưu thoải mái.

Mình quy đổi nhanh trong đầu. Hơn 30 tỷ đồng. Chắc đa số chúng ta đều không có được nhiêu đó tiền.

Nhưng liệu người Mỹ có đạt được số đó không? Và nếu không thì sao?

Khảo sát của Schroders năm 2026, hỏi 1.500 người Mỹ đang tham gia kế hoạch hưu trí công sở, ra con số trung bình 1,2 triệu đô. Nhưng chỉ 30% tin mình sẽ chạm mốc 1 triệu đô trước khi nghỉ hưu. 51% nghĩ mình sẽ có dưới 500 nghìn đô.

Con số này cũng không cố định. Northwestern Mutual, khảo sát khác cùng năm 2026, ra 1,46 triệu đô, cao hơn năm ngoái gần 200 nghìn đô. Hai công ty, hai cách hỏi, hai "con số ma thuật" khác nhau.

Vấn đề ở đây là cái người ta nghĩ và cái người ta tin có thể đạt được rất khác nhau. Cái chính là vì con số người ta nghĩ mình cần quá cao (và thường thiếu cơ sở hoặc cách tính không phù hợp.)

Việt Nam mình không có khảo sát kiểu này, nhưng có cái tương đương còn phổ biến hơn. Bạn ngồi cà phê là kiểu gì cũng nghe ai đó nói "phải có 10 tỷ mới nghỉ hưu được", người khác cãi "5 tỷ là đủ rồi", người khác nữa quả quyết "phải 20 tỷ, ít hơn là thua". Không ai hỏi mấy con số đó từ đâu ra. Nó cũng ma thuật y hệt 1,2 triệu đô của người Mỹ, chỉ khác là truyền miệng thay vì có tên công ty khảo sát đứng sau.

Và tất cả đều giống nhau ở điểm quan trọng nhất, không con số nào trong đó là con số của bạn hết. Không có cái nào bạn có thể dùng làm cột mốc cho mình cả.

Vì sao ư? Xem tiếp sẽ hiểu nhé 😉.

Cách tính con số để đạt tự do tài chính (hay FIRE - Financial Independence Retire Early) dùng nguyên tắc gọi là quy tắc 4%, hay còn gọi là nhân 25. Nguồn gốc của nó đến từ một nghiên cứu ở đại học Trinity, Mỹ, năm 1998, khi các giáo sư thử mô phỏng hàng trăm kịch bản lịch sử: nếu một người nghỉ hưu rút một tỷ lệ phần trăm cố định từ danh mục đầu tư mỗi năm, tỷ lệ nào giúp tiền không cạn trong suốt 30 năm?

Câu trả lời họ tìm ra là 4%. Rút 4% giá trị danh mục qua các năm thì danh mục vẫn sống sót qua gần như mọi giai đoạn tệ nhất trong lịch sử thị trường Mỹ.

Từ 4% suy ra 25 rất đơn giản. Lấy 1 chia cho 4%, ra 25. Nghĩa là nếu bạn cần rút 4% mỗi năm để sống, tổng danh mục phải gấp 25 lần số tiền bạn cần rút trong một năm. Đó là lý do công thức là lấy chi tiêu một năm nhân 25.

Ví dụ bạn đang chi 15 triệu một tháng, tức 180 triệu một năm, nhân 25 ra 4,5 tỷ. Không phải 10 tỷ ai đó nói ở quán cà phê, không phải 20 tỷ người khác quả quyết. 4,5 tỷ, là con số của chính bạn.

Quy tắc 4% dựa trên dữ liệu thị trường Mỹ, chưa tính vài thứ quan trọng ở hoàn cảnh cụ thể của từng người.

Chưa tính nơi bạn sống lúc về hưu. Vẫn ví dụ chi 15 triệu một tháng ở Sài Gòn, nếu về quê sống, mức chi tương đương có thể chỉ còn 8 đến 9 triệu, vì tiền nhà và sinh hoạt phí thấp hơn hẳn. Áp công thức nhân 25 lại, con số cần có rơi xuống còn khoảng 2,4 đến 2,7 tỷ, chưa bằng hai phần ba con số 4,5 tỷ ban đầu. Cùng một công thức, hai nơi sống, ra hai con số cách nhau cả 2 tỷ.

Chưa tính thuế trên khoản rút ra mỗi năm, dù ở Việt Nam mức này thường nhỏ hơn nhiều so với thuế thu nhập ở Mỹ.

Chưa tính các khoản thu khác khi nghỉ hưu, công thức giả định bạn sống hoàn toàn bằng danh mục đầu tư, trong khi thực tế nhiều người còn có nguồn thu khác lúc nghỉ hưu như lương hưu bảo hiểm xã hội, hiện bình quân gần 7 triệu đồng mỗi tháng ở Việt Nam, hoặc tiền cho thuê nhà, cổ tức. Có lương hưu đi kèm, con số 25 lần kia không cần gánh hết phần chi tiêu nữa, chỉ cần gánh phần còn thiếu sau khi trừ lương hưu ra.

Nó có vài biến số để làm cho cách tính đơn giản x25 không phù hợp và đưa ra một con số thiếu chính xác, dẫn tới làm bạn thiếu yên tâm về kế hoạch của mình.

Ba biến số ở trên chỉ là phần rìa. Cách tính đúng còn phụ thuộc vào bạn muốn danh mục làm gì sau khi bạn nghỉ hưu nữa.

Mình có thể chỉ ra 3 cách tính như sau:

1️⃣ Tính con số để danh mục trường tồn mãi, không bao giờ hết tiền, tiền lãi sinh ra luôn nhiều hơn tiền rút ra mỗi năm. Đây chính là con số 4,5 tỷ theo nguyên tắc nhân 25 ở trên.

2️⃣ Tính con số nhỏ hơn nhiều, cho phép bạn tiêu dần đều đặn sao cho đúng 30 năm là hết sạch, không cần để lại gì. Nhỏ và dễ đạt hơn cách 1 rất nhiều, vì không cần danh mục tồn tại vĩnh viễn, chỉ cần đủ cho khoảng thời gian bạn thực sự sống. Cái này nó dễ đạt được hơn và phù hợp với nhiều người.

3️⃣ Tính con số đủ cho bạn cộng thêm một khoản cụ thể muốn để lại cho con cái sau khi mình qua đời, cộng dồn vào phần cần rút hàng năm. Đây là kiểu lai giữa 2 cái trên á.

Ba cách này mình đã quay chi tiết từng bước tính trong video trên YouTube. Bạn xem sẽ hiểu tường tận làm sao để tính ra được con số của riêng mình nhé.

Còn nếu muốn khỏi tự ngồi mò công thức, RLC có tool tính tự động cho cả 3 cách luôn, chỉ cần nhập vài thông số đơn giản là ra kết quả, bạn có thể tìm hiểu ở đây RichLife Community.

Nguồn: CNBC, VnExpress, AOL/USA Today, Wikipedia

(Đáp án ở cuối email nhé)

Đây chính là chiếc video nói về cách tính con số FIRE nè. Rất khuyến khích xem nếu bạn có mong muốn nghỉ hưu sớm nhé. (Ai lại không muốn nhỉ 🤔)

❓ Câu hỏi từ @Dat: Em tên Đạt, hiện đang sinh sống ở Tokyo, Nhật Bản. Rất cám ơn những video của anh, thật sự rất bổ ích. Nếu có dịp đến Nhật, em xin phép dc mời anh 1 bữa coi như lời cám ơn, hoặc nếu được phép có thể làm tour guys cho anh.

💡 Mình: hahahaha, cái này thì mình mê. Mình sẽ đi Nhật vào khoảng giữa tháng 10 nhé. Tokyo, Hakone, Kyoto. Và mình sẽ tổ chức offline RLC ở Nhật. Nếu bạn thích có thể tham gia cho vui nhé. Hãy liên lạc mình qua email [email protected] 😉.

❓ Câu hỏi từ @Layla: Dạ em biết rằng hỏi những câu “chi tiết kiểu: bạn đang có bao nhiêu đây tiền nên đầu tư vô đâu, đang có danh mục thế này” thì k ai có thể trả lời. Vậy anh có thể liệt kê những video hoặc chủ đề nào em cần tìm hiểu để có nền để có thể tự suy nghĩ hơn về tài chính của bản thân được kh ạ? Em cảm ơn anh

💡 Mình: Thật ra là trong cộng đồng RLC mọi người vẫn hỏi và trả lời những câu chi tiết vậy đó bạn.

Và trong đó có nguyên 1 cái khóa học về tài chính cá nhân và đầu tư + khóa đầu tư Quỹ Mở nữa. Bạn mà học xong mình đảm bảo là bạn tự biết cách phân bổ danh mục, chọn tài sản, đầu tư abcxyz luôn.

Thử tìm hiểu RichLife Community nhé. Có free 7 ngày dùng thử nên không phải lo đâu.

❓ Câu hỏi từ @Do: Em bước vào đầu tư khoảng 1 năm đã chơi Crypto với Forex với margin đòn bẩy cao và cũng mất khá nhiều . Và em cũng nhận ra là đầu tư là đi đường dài không phải kiểu đánh bạc . Em cũng đầu tư vào ETFs với con số cố định đều đặn hàng tháng, chắc được khoảng 3 tháng rồi và e xác định cứ để đó như là 1 khoản tiết kiệm nhưng bên cạnh đó em muốn đầu tư thêm vào cổ Phiếu nhưng không biết từ đâu, em có mua vài cổ phiếu nhưng đột biết tăng mạnh em nghĩ là do may mắn vì e thực sự chưa có kiến thức về lĩnh vực này,em muốn biết những kiến thức nào cần có để phân tích, để tự tin hơn khi đầu tư Anh có thể giải đáp được không ạ?

💡 Mình: 100% là do may mắn rồi e, vì e có nói là không biết từ đâu mà 😁. Khi mua 1 tài sản mà e không hiểu rất rõ là tại sao e mua thì khả năng cực cao là e đang đánh bài hơn là đầu tư đó e.

Còn nếu e muốn học về đầu tư CP lẻ thì có thể tìm các khóa học từ nhiều nơi lắm. Học để biết thì ok, nhưng học để làm giàu thì a rất không khuyên vì tỉ lệ cực cao nhà đầu tư cá nhân khi mua CP lẻ là thua (cũng phải trên 90% ấy). Các chuyên gia người ta còn thua mà.

Nếu e mua với tỉ lệ 5-10% danh mục để có cảm giác vui vẻ khi đầu tư thì OK. Còn nếu muốn làm giàu từ cái đó thì a nghĩ là nó sẽ rất rất khó thành công.

E tìm hiểu thêm nhé.

Đáp án Đố Bạn: C. Nghỉ sớm hơn nghĩa là danh mục phải sống sót lâu hơn 30 năm, nên tỷ lệ rút an toàn phải hạ xuống dưới 4%, số nhân không còn là 25 mà cao hơn, dù chi tiêu hàng tháng không đổi. Đáp án A dễ chọn vì đúng theo công thức cơ bản, nhưng công thức đó giả định cố định 30 năm. Đáp án B thì là để gài hàng rồi 😋.

👇
Nếu thấy newsletter này hay,
hãy chia sẻ cho bạn bè nhé 🥰

​
Nếu bạn chưa đăng ký nhận RichLife Notes hằng tuần.
Hãy dùng link này nhé.